X
تبلیغات
ana keshtodam - خواص گیاه مورد و استفاده آن به عنوان افزودنی خوراک دام و طیور

ana keshtodam

گاهی خدا درهارو قفل و پنجره هارو میبندد. زیباست اگر فکر کنی شاید بیرون طوفانی است!

خواص گیاه مورد و استفاده آن به عنوان افزودنی خوراک دام و طیور

این گیاه در زبان فارسی به نام­های مورد، مورت، آس، عمار معروف است و در زبان انگلیسی، Myrtle یا True Myrtle نامیده می­شود و نام علمي آن Myrtus communis می­باشد. مورد يا مورت، درختچه­اي پايا به ارتفاع حداكثر 5 متر با ساقه­های بر افراشته و بسيار منشعب، و دارای برگ­های ساده و متقابل به طول 3 تا 5 سانتيمتر و هميشه سبز و معطر است. گل­های این گیاه سفيد و معطر، تقريباً بزرگ (تا قطر cm 2) و داراي دم­گل با دو برگك فرعي، بي­دوام و زود ريز می­باشد. میوه­ی مورد از نظر رنگ حداقل بر دو نوع است كه حالت اول، آبی متمایل به بنفش و دیگری تا موقع رسیدن میوه همچنان سفید باقی می­ماند. میوه­ی مورد به شکل بیضوی یا مدور و گوشتالو بدون هسته است. پوستش به صورت سته یا پوشینه (كپسول)، و دارای طعمی گس می­باشد.

برگ­های گیاه مورد دارای 5/1 تا 2 درصد حجمی اسانس است که قسمت عمده­ی آن را ترپینولن[1]، سینئول، لینالول، ترپینئول[2] و لینالول استات[3] تشکیل می‌دهد. همچنین در برگ گیاه علاوه بر اسانس، تانن، فلاونوئید، ویتامین C ( به میزان 82 میلی‌گرم در صد گرم برگ خشک) نیز وجود دارد (ناصریان، 1376). گیاهانی که دارای فلاونوئید هستند (همانند آویشن و مورد)، فعالیت آنتی اکسیدانی ویتامین C را بیشتر می­کنند و بنابراین باعث افزایش عملکرد سیستم ایمنی می­شوند.

در ایران اسانس گیاه مورد جزء مهم بسیاری از داروها محسوب می­شود که از این داروها آفتوپلکس، میرتنول، رکتول، بلفارول و میرتوپلکس را می­توان نام برد (Pezhmanmehr et al., 2010).

 آنالیز GC و GC/MS روغن برگ مورد جمع آوری شده از باغ ملی گیاهی ایران، مشخص شد که این روغن دارای 32 ترکیب است. مواد اصلی تشکیل دهنده آن شامل α- پینن[4](4/29 درصد)، لیمونن[5](2/21 درصد)، 8,1- سینئول[6](18 درصد)، لینالول (6/10 درصد)، لینالیل استات (6/4) و α-ترپینئول (1/3 درصد) بود، که از مهمترین جزء تشکیل دهنده­ی اسانس مورد، 8,1- سینئول معرفی شده است

در چند مطالعه گیاه مورد یا مواد مشتق شده از آن به عنوان افزودنی خوراک یا دارو برای مصارف درمانی پیشگیری از بیماری­ها و مشکلات دام­ها مورد استفاده قرار گرفته است. در یکی از این مطالعات داروی میرتووت حاصل از اسانس گیاه مورد، برای درمان زخم­هاي دهاني ناشي از بيماري تب برفکی گاو استفاده شد. نتایج نشان داد كه اين دارو ضمن التيام سريع زخم­هاي دهاني و کاهش ترشحات چرکی به دليل كاهش درد ناشي از زخم­هاي محوطه­ی دهاني، باعث برگشت سريع­تر حيوان به وضعيت طبيعي خود مي­گردد.

همچنین در فارماکوپه گیاهی ایران، مصرف موضعی این گیاه و اسانس آن در درمان تب­خال (تیپ 1و2)، به عنوان ضد عفونی کننده و در درمان التهاب مخاط بینی به صورت رسمی پذیرفته شده است.

اسانس­های گیاهی ممکن است به عنوان یک افزودنی خوراک با منشاء طبیعی، دارای قابلیت تحریک رشد در مرغ­های­ گوشتی باشند. در مطالعه­ای تأثیر مقادیر 0، 24، 48 و 72 میلی گرم در کیلوگرم جیره مخلوطی از شش نوع اسانس گیاهان دارویی (روغن آویشن ((Origanum SP، برگ بو(Laurus nobilis L ، برگ مریم گلی ((Salvia triloba L ،برگ مورد (Myrtus communis)، دانه رازیانه (Foeniculum vulgare) و پوست نارنگیان (Citrus sp)) در مقایسه با آنتی­بیوتیک بر عملکرد رشد و لاشه مرغ بررسی شد. نتایج نشان داد که 48 میلی­گرم اسانس، در هر کیلوگرم جیره­ی مرغ گوشتی نسبت به جیره­های حاوی 72 میلی­گرم اسانس، آنتی­بیوتیک، جیره­ی کنترل و 24 میلی­گرم اسانس به ترتیب بالاترین عملکرد رشد را در 42 روزگی نشان داد. ضریب تبدیل خوراک نیز از 1 تا 21 و 1 تا 42 روزگی با مصرف جیره­ی حاوی 48 و 72 میلی­گرم اسانس در کیلوگرم به میزان قابل توجه­ای بهبود یافت. در واقع افزودن بیشتر از 48 میلی­گرم اسانس در هر کیلوگرم خوراک، اثر مثبتی بر روی وزن بدن، مصرف خوراک، ضریب تبدیل خوراک و بازده لاشه­ی مرغ گوشتی نداشت.

در آزمایشی دیگر اثر مخلوطی از اسانس­های گیاهی (آویشن، برگ بو، مریم گلی، مورد، دانه رازیانه و گونه نارنگیان)، همراه با مخلوطی از اسید­های آلی (فرمیک اسید، اسید لاکتیک و اسید سیتریک) و پروبیوتیک بر عملکرد مرغ گوشتی بررسی شد. نتایج نشان داد که افزودن این مخلوط از اسانس­های گیاهی به جیره­ی مرغ گوشتی اثرات سودمندی بر روی افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل خوراک و بازده لاشه در 42 روزگی دارد.

 



[1]) Terpinolen

2) Terpineol

[3]) Linalil Acetate

1) α-Pinene

2) Limonene

3) 1,8-Cineole

+ نوشته شده در  ساعت   توسط mousavizade  |